Shqip
Shqip

Nga gjimnazi në universitet: çfarë ndryshon realisht?

Kalimi nga gjimnazi në universitet nuk është thjesht një ndryshim shkolle. Është një ndryshim në mënyrën se si mëson, si organizon kohën, si komunikon dhe, mbi të gjitha, në nivelin e përgjegjësisë që merr për formimin tënd.

Në gjimnaz, pjesa më e madhe e procesit është e strukturuar nga jashtë: orari, detyrat, ritmi i mësimit dhe komunikimi me mësuesit janë më të përcaktuara. Në universitet, struktura akademike ekziston, por studenti ka një rol shumë më aktiv në menaxhimin e saj.

Për studentët që këtë tetor nisën rrugëtimin e tyre në Universitetin Qiriazi, ky ndryshim mund të jetë një nga sfidat e para.

Por çfarë ndryshon realisht?

Nga “mëso atë që të kërkohet” te “mëso si të studiosh”

Në gjimnaz, nxënësi zakonisht ndjek një program të përcaktuar dhe një ritëm relativisht të qëndrueshëm të mësimit.

Në universitet, literatura dhe materialet akademike mund të kërkojnë më shumë lexim individual, përpunim informacioni dhe punë të pavarur. Kjo do të thotë se suksesi akademik nuk varet vetëm nga sa mirë e mban mend një material. Varet edhe nga aftësia për ta kuptuar, analizuar dhe përdorur atë. Kjo është arsyeja pse një nga ndryshimet më të rëndësishme është kalimi nga memorizimi drejt të nxënit aktiv.

Nga mësuesi te pedagogu: ndryshon edhe komunikimi

Marrëdhënia akademike me pedagogun ka karakter tjetër nga ajo me mësuesin në gjimnaz.

Pedagogu nuk është vetëm personi që transmeton informacionin e lëndës. Ai është pjesë e një procesi akademik ku studenti pritet të jetë pjesëmarrës aktiv: të bëjë pyetje, të argumentojë, të kërkojë sqarime dhe të punojë në mënyrë të pavarur. Kjo kërkon një komunikim më të drejtpërdrejtë dhe më profesional.

Nëse në gjimnaz mund të presësh që mësuesi të të kujtojë një detyrë, në universitet përgjegjësia për të ndjekur afatet dhe kërkesat akademike kalon gjithnjë e më shumë te studenti.

Nga orari i shkollës te menaxhimi i kohës

Një nga ndryshimet që ndihet më shpejt është mënyra se si përdoret koha. Universiteti nuk të mëson vetëm gjatë orëve të zhvilluara në auditor. Një pjesë e rëndësishme e procesit ndodh jashtë tij: leximi, përgatitja e detyrave, puna në grup, kërkimi i literaturës dhe përsëritja e materialeve. Prandaj, një orar i mirë universitar nuk duhet të përmbajë vetëm leksionet. Duhet të përfshijë edhe kohën e studimit. Studenti që e organizon javën paraprakisht ka më shumë kontroll mbi ngarkesën akademike dhe shmang grumbullimin e detyrave në fund të semestrit.

Nga një kurrikulë e përgjithshme te një fushë e specializuar

Në gjimnaz, nxënësi përballet me një gamë të gjerë lëndësh. Universiteti e ndryshon këtë strukturë duke e orientuar formimin drejt një fushe të caktuar. Përvoja akademike ndryshon ndjeshëm sipas profilit të zgjedhur.

Një student i Financës nuk do të ketë të njëjtin formim si një student i Edukimit Fizik dhe Sporteve, sepse objektivat, kompetencat dhe përmbajtja akademike e programeve janë të ndryshme.

Kjo specializim është një nga arsyet pse zgjedhja e programit të studimit duhet marrë seriozisht.

Nga “çfarë duhet të mësoj?” te “pse duhet ta mësoj?”

Në universitet, studenti fillon të shohë më qartë lidhjen mes njohurive teorike dhe zbatimit të tyre. Për shembull, një koncept i menaxhimit, një parim financiar, një çështje juridike apo një metodë e edukimit fizik nuk duhet të mbetet vetëm informacion i memorizuar për provim. Qëllimi është të kuptosh se ku përdoret dhe si lidhet me problematika reale të profesionit.

Kjo lidhje mes teorisë dhe praktikës është pjesë e orientimit akademik të Qiriazit, i cili e përshkruan misionin e vet përmes ndërthurjes së njohurive teorike me ato praktike dhe zhvillimit të kompetencave profesionale e analitike.

Nga notat te kompetencat

Notat vazhdojnë të kenë rëndësi. Por universiteti kërkon një dimension tjetër të performancës akademike.

Studenti duhet të zhvillojë aftësi për të analizuar informacionin, për të argumentuar, për të punuar me burime, për të bashkëpunuar dhe për të zgjidhur probleme.

Në fund të studimeve, pyetja nuk është vetëm sa provime ke kaluar. Është çfarë kompetencash ke ndërtuar gjatë procesit.

Kjo është edhe arsyeja pse programet Bachelor në Qiriazi synojnë formimin e njohurive, aftësive dhe kompetencave profesionale e analitike, të cilat shërbejnë si bazë për vijimin e studimeve dhe për përballimin e kërkesave të fushës profesionale.

Nga një grup i njohur te një komunitet i ri

Në gjimnaz, shumica e nxënësve kanë kaluar disa vite me të njëjtin komunitet. Universiteti e ndryshon këtë dinamikë.

Do të takosh studentë me prejardhje, interesa dhe objektiva të ndryshme. Mund të punosh në projekte me njerëz që nuk i njeh, të bashkëpunosh me studentë nga programe të tjera dhe të krijosh marrëdhënie që shkojnë përtej auditorit.

Kjo pjesë e jetës universitare ka rëndësi edhe për zhvillimin profesional. Komunikimi, bashkëpunimi dhe aftësia për të ndërtuar marrëdhënie profesionale janë kompetenca që zhvillohen përmes përvojës, jo vetëm përmes teorisë.

Nga pritshmëria për një përgjigje te aftësia për të bërë pyetjen e duhur

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm është mënyra se si trajtohet informacioni.

Në gjimnaz, shpesh kërkohet një përgjigje e saktë. Në universitet, sidomos në një mjedis akademik, rëndësi ka edhe mënyra se si arrin te ajo përgjigje.

Kjo nënkupton të kërkosh burime, të krahasosh informacionin, të ndërtosh argument dhe të dallosh mes një opinioni dhe një pohimi të mbështetur në prova.

Është pikërisht kjo lloj qasjeje që lidhet me zhvillimin e mendimit kritik dhe kërkimit shkencor, të cilat Qiriazi i përfshin në misionin e vet akademik.

Dhe një ndryshim që nuk matet me nota: pavarësia

Ndoshta ndryshimi më i madh nuk është akademik, por personal.

Në universitet fillon të marrësh vendime që lidhen me mënyrën si e menaxhon kohën, cilat mundësi shfrytëzon, çfarë aftësish zhvillon dhe në cilin drejtim dëshiron të orientosh karrierën. Nuk do të thotë se duhet ta kesh të përcaktuar të ardhmen që në vitin e parë.

Përkundrazi, universiteti është pikërisht periudha ku mund të eksplorosh, të provosh, të ndryshosh perspektivë dhe të kuptosh më mirë veten në raport me profesionin që ke zgjedhur. Universiteti nuk të kërkon të jesh gati për gjithçka Kalimi nga gjimnazi në universitet mund të duket i madh sepse ndryshojnë shumë gjëra njëherësh.

Por qëllimi nuk është të hysh në universitet duke ditur tashmë si funksionon gjithçka. Qëllimi është të zhvillosh gradualisht aftësinë për ta menaxhuar këtë liri dhe përgjegjësi të re.

Në universitetin Qiriazi, formimi akademik nuk përfundon me ditën e parë të leksioneve. Ai ndërtohet përmes çdo lënde, diskutimi, projekti, kërkimi dhe eksperience që studenti përjeton gjatë viteve të studimit.

Nga gjimnazi në universitet, ndryshon mënyra si mëson. Por ndryshon edhe mënyra si mendon për të ardhmen. Dhe kjo është, në fund të fundit, një nga arsyet pse universiteti është një etapë më vete: jo thjesht sepse të çon drejt një diplome, por sepse të kërkon të marrësh gjithnjë e më shumë përgjegjësi për atë që do të bëhesh