Konferenca e 5-të Ndërkombëtare për Shkencat Bujqësore dhe të Jetës “Shqipëria 2030” (ICOALS) u zhvillua me 3-5 nentor 2025 me pjesëmarrje të gjerë akademike dhe institucionale, duke bashkuar personalitete të njohura të shkencës dhe kërkimit shkencor nga Shqipëria dhe vende të tjera. Në këtë aktivitet morën pjesë përfaqësues të lartë të institucioneve shtetërore dhe akademike, ndër ta Kryeministri i Shqipërisë, Z.Edi RAMA, Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Z.Andis SALLA, ambasadorë, rektorë, studiues dhe ekspertë të fushave të bujqësisë dhe shkencave të jetës.
Fjala e Rektorit të Kolegjit Universitar “Qiriazi”, Prof. Dr. Gjokë ULDEDAJ, në ditën e parë të Konferencës së 5-të Ndërkombëtare Shkencore – ICOALS, përcolli një mesazh të qartë mbi rëndësinë e bashkëpunimit institucional dhe kërkimit shkencor në funksion të zhvillimit të qëndrueshëm të vendit. Në fjalën e tij përshëndetëse, Prof. Dr. Uldedaj theksoi se bashkëpunimi ndërinstitucional, investimi në dije dhe inovacion, janë themeli i një Shqipërie që synon integrimin e plotë europian dhe zhvillimin e qëndrueshëm në çdo sektor. Ai vuri në dukje se shkenca dhe arsimi janë mjeti më i fuqishëm për ta çuar vendin drejt një të ardhmeje më të gjelbër dhe më konkurruese, duke nënvizuar se kjo konferencë është një hap domethënës në këtë drejtim.
Kolegji Universitar “Qiriazi”, si bashkëorganizator i kësaj konference ndërkombëtare, dha një kontribut të rëndësishëm në fushat e bujqësisë dhe shkencave të jetës, në përputhje me vizionin “Shqipëria 2030”, duke promovuar kërkimin shkencor, bashkëpunimin akademik dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Sesione të shumta shkencore me referime, bashkë-referime dhe prezantime posterash u zhvilluan gjatë konferencës, ku studiuesit prezantuan gjetje dhe ide inovative mbi zhvillimin e qëndrueshëm, mbrojtjen e mjedisit dhe ndikimin e shkencave të jetës në përmirësimin e cilësisë së jetës.
Në këtë kuadër, disa punonjës të stafit akademik të Kolegjit Universitar “Qiriazi” morën pjesë në konferencë si referues të vetëm, bashkë-referues dhe prezantues posterash shkencorë, duke paraqitur punime me vlera të rëndësishme kërkimore dhe praktike:
Prf.Dr. Halit XHAFA, Prf. Dr Agim BINAJ– Politika fiskale dhe raportet e biznesit me administratën fiskale. Disa konsiderata për faktorët ndikues dhe uljen e evazionit fiska.
Edhe pse ekonomia shqiptare, megjithë tranzicionin e saj, ka përmirësime të dukshme, ajo vijon të përballet me informalitetin dhe evazionin fiskal. Kjo mbetet shqetësuese, madje konsiderohet “një përbërës dinamik në ekspansion dhe një veçori negative strukturore e kësaj ekonomie”. Në një studim të kohëve të fundit të organizmave ndërkombëtarë evidentohet se në sektorin privat aktiviteti informal është 1.4 herë më i lartë se ai formal, ose 35–40% më shumë, duke mos llogaritur aktivitetet jashtëligjore, me një efekt në buxhet rreth 800–900 milion euro. Ndër faktorët kryesorë që ndikojnë në ekonominë informale konsiderohen ato të natyrës ligjore, socio-kulturore dhe psikologjike, si dhe faktorët politikëbërës e administrativë. Në përfundim të analizës mund të themi se kritike mbeten: ndërtimi i një legjislacioni të përshtatshëm, infrastruktura bashkëkohore dhe shërbime trainuese të burimeve njerëzore kundër evazionit fiskal.
Dr. Ida KRUTI – “The influence of animals on the mental and emotional development of children and adolescents: A literature review”
Ky punim evidenton ndikimin pozitiv të ndërveprimit me kafshët në zhvillimin emocional dhe mendor të fëmijëve dhe adoleshentëve, duke nxjerrë në pah vlerën terapeutike të kafshëve përmes programeve të Terapisë së Asistuar nga Kafshët (AAT) dhe Aktivitetet e Asistuara nga Kafshët (AAA).
Dr.Valentina MEMINI , Msc Desina MALOKU – “Mbrojtja e Konsumatorit në Shqipëri: Kuadri Ligjor dhe Sfidat”
Punimi thekson rëndësinë e krijimit të një tregu të drejtë, transparent dhe të sigurt përmes kornizës ligjore dhe institucioneve mbikëqyrëse, duke evidentuar sfidat nga mungesa e kapaciteteve institucionale dhe ndërgjegjësimi i ulët qytetar. Transformimi digjital dhe zhvillimi i tregtisë elektronike sjellin mundësi të reja por edhe rreziqe lidhur me privatësinë, mashtrimet dhe praktikat e pandershme tregtare, duke kërkuar përmirësim të mekanizmave ligjorë dhe bashkëpunim ndër-sektorial për forcimin e transparencës dhe edukimin e konsumatorëve.
Dr. Gjovalin GJELOSHI, Dr. Eriona DEDA – “Nga eksporti i kontrolluar tek konsumi i pa-monitoruar: Problematika e produkteve shqiptare”
Studimi trajton mungesën e monitorimit të produkteve ushqimore që nuk eksportohen dhe nuk kalojnë kontrolle laboratorike, duke theksuar nevojën për gjurmueshmëri dhe masa efikase për sigurinë ushqimore të tregut vendas.
Dr. Gjovalin GJELOSHI, Dr. Lorina MALOLLARI – “Siguria ushqimore apo edukata seksuale: Cila duhet të mësohet e para në shkollat 9-vjeçare?”
Punimi evidenton se njohuritë mbi sigurinë ushqimore, higjienën dhe parandalimin e helmimeve ushqimore duhet të kenë përparësi në arsimin fillor dhe të përfshihen në kurrikulën 9-vjeçare në mënyrë të integruar.
Dr. Ali SHINGJERGJI, MSc. Kevin BICA, Dr. Altin KULLI– “Përcaktuesit e përqendrimit të tregut (market concentration) në sistemin bankar shqiptar – një analizë empirike, duke përdorur Indeksin Herfindahl-Hirschman”
Punimi analizon lidhjen midis Indeksit HH dhe faktorëve të brendshëm të bankës si niveli i kredive, ROE, ROA, përqindjet e NPL-ve dhe kursi i këmbimit Euro/ALL, duke ofruar implikime të rëndësishme për rregullatorët financiarë dhe institucionet bankare.
Dr. Kozeta VUKSANLEKAJ – “Militantizmi në bërthamën e administratës publike në Shqipëri”
Studimi shqyrton përballjen midis parimit të meritës dhe militantizmit në administratën publike, duke evidentuar ndikimin e këtij të fundit në paaftësinë, mungesën e stabilitetit dhe sjelljet jo etike në strukturat shtetërore.
Dr. (c) Denisa CANI, Assoc. Prof. Ekaterina ARABSKA, PhD Dorjana KOLAJ, Assoc. Prof. Rezeart KOLAJ – “Ndikimi i faktorëve socio-demografikë në pajtueshmërinë me procesin e fiskalizimit në sektorin e agrobiznesit në Shqipëri”
Hulumtimi evidenton rolin e moshës, gjinisë, nivelit arsimor, përvojës profesionale dhe madhësisë së sipërmarrjes në adoptimin e platformës së fiskalizimit, duke ofruar evidenca të rëndësishme për politikëbërësit dhe aktorët menaxherialë për optimizimin e transformimit dixhital fiskal në këtë sektor strategjik
Dr. (c) Eva CEKA, Prof. Asoc. Ilir LLOHA – “Plants that grow naturally in Albania, their uses and geographical distribution”
Studimi analizon bimët që rriten natyrshëm në Shqipëri, përdorimet e tyre mjekësore dhe kulinare dhe shpërndarjen gjeografike, duke evidentuar përqendrim më të madh në veri dhe jug, dhe rekomandon analiza të mëtejshme të përbërjes kimike dhe mundësitë e përdorimit të tyre në dietë.
Dr. (c) Leons HASANI, Prof. Dr. Remzi KECO – “Sfidat e Punësimit të të Rinjve në Zonat Rurale të Shqipërisë: Përcaktuesit Socioekonomikë dhe Perspektivat e Politikave”
Studimi analizon pengesat që hasin të rinjtë në tregun rural të punës, duke evidentuar nën-punësimin, kontratat informale, mungesën e trajnimeve profesionale dhe prirjen për migrim, dhe propozon masa konkrete për fuqizimin e të rinjve dhe zhvillimin e politikave të punësimit në përputhje me standardet europiane.
Dr. (c) Bora QEVANI,Prof. Asoc. Dr. Ekaterina ARABSKA,Dr. Dorjana KOLAJ, Prof. Asoc. Dr. Rezear KOLAJ- Agricultural exports and digitalization as exit path: a quick literature review.
Punimi konsiston në një rishikim të literaturës ekzistuese, me fokus në identifikimin dhe analizimin e potencialit që mbartin inovacionet digjitale në zhvillimin e sektorit bujqësor. Ai trajton ndikimin e këtyre inovacioneve në rritjen e qasjes në tregje, në adoptimin e teknologjive të reja dhe në përmirësimin e performancës së ndërmarrjeve dhe institucioneve bujqësore. Gjithashtu, shqyrton mënyrën se si këto zhvillime ndikojnë në forcimin e konkurrueshmërisë së eksporteve bujqësore, duke nënvizuar rolin kyç që luan cilësia në këtë proces.
Konferenca ICOALS shënoi një moment të rëndësishëm për shkencën dhe arsimin në Shqipëri, duke u shndërruar në një platformë bashkëpunimi dhe shkëmbimi idesh për një të ardhme të qëndrueshme dhe inovative. Kolegji Universitar “Qiriazi” dëshmoi edhe një herë përkushtimin e tij ndaj shkencës, arsimit dhe zhvillimit të qëndrueshëm, duke nxitur kërkimin shkencor dhe përfshirjen e brezave të rinj në fushat e bujqësisë dhe shkencave të jetës.
Shoqëria moderne po përballet vazhdimisht me ndryshime sociale, ekonomike dhe njerëzore që ndikojnë drejtpërdrejt në jetën dhe mirëqenien e individëve. Ritmi i shpejtë i jetës, stresi, problemet sociale, ndryshimet demografike dhe nevoja gjithnjë e më e madhe për mbështetje profesionale kanë bërë që profesionet e kujdesit social dhe shëndetësor të marrin një rol shumë më të rëndësishëm në shoqëri.
Sot, profesionet e kujdesit nuk lidhen vetëm me ofrimin e një shërbimi. Ato lidhen me cilësinë e jetës së njerëzve, me mbështetjen emocionale dhe sociale, me mirëqenien dhe me ndihmën që individët kanë nevojë të marrin në momente të ndryshme të jetës së tyre.
Në çdo shoqëri moderne, njerëzit kanë nevojë jo vetëm për profesionistë të trajnuar teknikisht, por edhe për individë që dinë të komunikojnë, të kuptojnë dhe të tregojnë ndjeshmëri njerëzore. Për këtë arsye, profesionet e kujdesit social dhe shëndetësor kanë një rol që shkon përtej profesionit.
Kjo fushë kërkon njohuri teorike dhe praktike, por në të njëjtën kohë kërkon empati, përgjegjësi, durim dhe aftësi komunikimi. Profesionistët e kujdesit social dhe shëndetësor janë shpesh pranë njerëzve në momentet më të rëndësishme dhe më të vështira të jetës së tyre. Ata kontribuojnë jo vetëm profesionalisht, por edhe njerëzisht.
Në të njëjtën kohë, zhvillimet demografike dhe sociale kanë rritur ndjeshëm nevojën për profesionistë të përgatitur në këtë sektor. Popullsia po plaket, nevoja për kujdes dhe mbështetje sociale po rritet, ndërsa institucionet dhe strukturat e shërbimeve sociale dhe shëndetësore kërkojnë gjithnjë e më shumë specialistë të trajnuar.
Kjo situatë ka bërë që profesionet e kujdesit social dhe shëndetësor të konsiderohen ndër profesionet më të rëndësishme për funksionimin e një shoqërie moderne. Cilësia e jetës së komunitetit lidhet drejtpërdrejt me cilësinë e kujdesit dhe mbështetjes që individët marrin.
Për këtë arsye, profesionistët e kësaj fushe kanë një ndikim që shkon shumë përtej detyrës së tyre profesionale. Ata ndikojnë në mirëqenien sociale, në mbështetjen emocionale të individëve dhe në përmirësimin e jetës së komunitetit.
Në Shqipëri, nevoja për profesionistë të trajnuar në këtë sektor po bëhet gjithnjë e më e dukshme. Institucionet sociale, qendrat e kujdesit, organizatat dhe strukturat shëndetësore kanë nevojë për njerëz të përgatitur profesionalisht dhe njerëzisht, të aftë për të kontribuar realisht në këtë fushë.
Për këtë arsye, studimet në Kujdes Social dhe Shëndetësor përfaqësojnë një drejtim me rëndësi të veçantë profesionale dhe shoqërore. Studentët që zgjedhin këtë program përgatiten për profesione që lidhen drejtpërdrejt me jetën dhe mirëqenien e njerëzve.
Në Kolegjin Universitar Qiriazi, programi i Kujdesit Social dhe Shëndetësor synon të ndërthurë formimin teorik me praktikën profesionale, duke përgatitur studentë që kuptojnë jo vetëm aspektin profesional të kësaj fushe, por edhe rëndësinë humane dhe sociale që ajo mbart.
Përmes një formimi të plotë akademik dhe praktik, studentët zhvillojnë kompetenca profesionale dhe njerëzore që i ndihmojnë të kontribuojnë realisht në këtë sektor kaq të rëndësishëm. Programi fokusohet në përgatitjen e studentëve për të përballuar situata reale, për të komunikuar në mënyrë profesionale dhe për të kuptuar rëndësinë e kujdesit dhe mbështetjes sociale në jetën e njerëzve.
Në fund, profesionet e kujdesit nuk maten vetëm nga puna që bëjnë. Ato maten edhe nga ndikimi që lënë te njerëzit, te familjet dhe te vetë shoqëria. Dhe pikërisht për këtë arsye, roli i tyre bëhet çdo ditë e më i rëndësishëm.
Në vitet e fundit, mënyra e jetesës së njerëzve ka ndryshuar ndjeshëm. Teknologjia është bërë pjesë e pandashme e përditshmërisë, ritmi i jetës është përshpejtuar dhe aktiviteti fizik është reduktuar në mënyrë të konsiderueshme, sidomos te brezat e rinj. Sot, shumë të rinj kalojnë pjesën më të madhe të ditës përpara ekraneve, me më pak lëvizje, më pak aktivitet fizik dhe më pak angazhim në sport. Kjo situatë nuk ndikon vetëm në shëndetin fizik, por edhe në energjinë, përqendrimin, mirëqenien emocionale dhe mënyrën si individët përballojnë stresin dhe sfidat e përditshme.
Pikërisht për këtë arsye, rëndësia e Edukimit Fizik dhe Sportit ka marrë një dimension shumë më të gjerë sesa dikur. Nëse më parë sporti shihej kryesisht si aktivitet rekreativ ose si garë, sot ai konsiderohet një element i rëndësishëm i shëndetit, edukimit dhe zhvillimit individual. Aktiviteti fizik nuk lidhet më vetëm me performancën sportive apo me pamjen fizike, por me mënyrën si njerëzit jetojnë, funksionojnë dhe ndërtojnë një stil jetese më të shëndetshëm.
Në të njëjtën kohë, sporti dhe edukimi fizik ndikojnë edhe në zhvillimin e disa prej aftësive më të rëndësishme që një individ mund të ndërtojë gjatë jetës së tij. Disiplina, konsistenca, përgjegjësia, bashkëpunimi dhe aftësia për të përballuar presionin janë cilësi që zhvillohen përmes praktikës dhe eksperiencës. Një stërvitje mëson rëndësinë e përkushtimit dhe vazhdimësisë. Një ekip sportiv mëson bashkëpunimin dhe komunikimin. Një garë mëson menaxhimin e emocioneve dhe vetëkontrollin.
Për këtë arsye, disa nga aftësitë më të rëndësishme në jetë nuk mësohen vetëm nga librat. Ato ndërtohen përmes përvojës, sfidimit të vetes dhe përfshirjes aktive në aktivitete që zhvillojnë jo vetëm trupin, por edhe karakterin.
Në një shoqëri ku stresi, pasiviteti dhe problemet që lidhen me stilin e jetesës po rriten vazhdimisht, nevoja për profesionistë të Edukimit Fizik dhe Sporteve po bëhet gjithnjë e më e madhe. Sot, profesionistët e kësaj fushe nuk kontribuojnë vetëm në aspektin sportiv. Ata luajnë rol të rëndësishëm në promovimin e shëndetit, aktivitetit fizik dhe kulturës së lëvizjes, sidomos te brezat e rinj.
Rëndësia e kësaj fushe shtrihet edhe në edukim. Edukimi fizik ndikon drejtpërdrejt në mënyrën si fëmijët dhe të rinjtë ndërtojnë raportin me disiplinën, bashkëpunimin, vetëbesimin dhe stilin e jetesës. Për këtë arsye, roli i profesionistëve të Edukimit Fizik dhe Sporteve nuk kufizohet vetëm në palestra apo fusha sportive. Ata janë pjesë e rëndësishme e formimit fizik, emocional dhe social të individit.
Në Shqipëri, ndërgjegjësimi për rëndësinë e aktivitetit fizik dhe jetesës së shëndetshme po rritet vazhdimisht. Bashkë me këtë rritet edhe nevoja për profesionistë të përgatitur që kuptojnë jo vetëm aspektin teknik të sportit, por edhe ndikimin që aktiviteti fizik ka në shëndet dhe në mirëqenien e njerëzve.
Për këtë arsye, studimet në Edukim Fizik dhe Sporte përfaqësojnë një fushë me potencial të rëndësishëm profesional dhe shoqëror. Studentët që zgjedhin këtë drejtim përgatiten për një profesion që lidhet drejtpërdrejt me edukimin, shëndetin dhe zhvillimin e komunitetit.
Në Kolegjin Universitar Qiriazi, programi i Edukimit Fizik dhe Sporteve është ndërtuar për studentë që duan të kuptojnë sportin dhe aktivitetin fizik në një dimension më të gjerë. Programi kombinon njohuritë teorike me praktikën profesionale, duke i ndihmuar studentët të zhvillojnë aftësi konkrete dhe kompetenca të rëndësishme për tregun e punës.
Përmes një formimi akademik dhe praktik, studentët përgatiten të kontribuojnë në edukim, në promovimin e jetesës së shëndetshme dhe në zhvillimin e aktiviteteve sportive dhe fizike në komunitet. Në të njëjtën kohë, ata zhvillojnë aftësi profesionale dhe personale që kanë vlerë në çdo aspekt të jetës.
Në fund, sporti nuk formon vetëm performancën fizike. Ai ndikon në mënyrën si njerëzit mendojnë, bashkëpunojnë, përballojnë sfidat dhe ndërtojnë raportin e tyre me veten dhe me të tjerët. Dhe pikërisht për këtë arsye, disa nga aftësitë më të rëndësishme në jetë nuk mësohen vetëm nga librat.
Njoftimi i plotë : SHPALLEN THIRRJET PËR KANDIDATURA NË KLGJ DHE KLP
Ka njerëz që mendojnë se financa është vetëm për ata që duan të punojnë në banka apo të merren me tabela Excel-i gjithë jetën. Dhe pikërisht këtu nis keqkuptimi më i madh për këtë degë.
Sepse e vërteta është shumë më e thjeshtë: financa nuk ka të bëjë vetëm me profesionin. Ka të bëjë me mënyrën si funksionon bota.
Në një kohë ku të gjithë flasin për para, investime, kredi, biznese, inflacion, tregje dhe sukses financiar, të kuptosh financën po bëhet një nga aftësitë më të rëndësishme të jetës moderne. Jo sepse të gjithë do të bëhen financierë, por sepse të gjithë do të marrin vendime që lidhen me paranë.
Dikush do të hapë një biznes.
Dikush tjetër do të menaxhojë një kompani.
Dikush do të investojë.
Dikush do të marrë një kredi.
Dikush do të punojë në marketing, teknologji apo menaxhim, por përsëri do të duhet të kuptojë si funksionojnë kostot, fitimi dhe vendimmarrja financiare.
Dhe këtu ndryshon mënyra si duhet parë kjo degë.
Financa nuk është thjesht matematikë. Është logjikë. Është analizë. Është aftësia për të kuptuar rrezikun, mundësinë dhe mënyrën si lëviz ekonomia reale.
Brezi i sotëm jeton në një botë shumë më të shpejtë sesa më parë. Një botë ku informacioni qarkullon me sekonda, tregjet ndryshojnë vazhdimisht dhe teknologjia po transformon mënyrën si punojmë, blejmë dhe investojmë. Në këtë realitet, njerëzit që dinë të lexojnë shifrat dhe të kuptojnë ekonominë kanë avantazh real.
Por një tjetër gabim që bëhet shpesh është ideja se financa është “degë e ftohtë” apo pa kreativitet. Në fakt, pas çdo vendimi të madh biznesi, pas çdo strategjie rritjeje dhe pas çdo kompanie që arrin sukses, ekziston dikush që di të analizojë, të planifikojë dhe të marrë vendime financiare inteligjente.
Kjo është arsyeja pse programi i Financës në Kolegjin Universitar Qiriazi nuk fokusohet vetëm te teoria, por te përgatitja e studentëve për një treg pune që kërkon njerëz praktikë, analitikë dhe të aftë për të menduar strategjikisht.
Studentët përballen me situata reale, zhvillojnë aftësi menaxhimi dhe analize financiare, si edhe kuptojnë mënyrën si funksionon ekonomia moderne në praktikë. Sepse sot kompanitë nuk kërkojnë vetëm diploma. Kërkojnë njerëz që dinë të marrin vendime.
Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse financa po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme, edhe për njerëzit që nuk e shohin veten si “financierë”.
Sepse në fund, jo të gjithë do të punojnë në financë. Por të gjithë do të jetojnë në një botë që drejtohet nga ajo.
Next episode: Ti nuk je më thjesht pjesë e një zyre.
mailto:[email protected]
+355 67 2000 874
Ju mirëpresim në ambientet e Universitetit, rruga Taulantët, Kodër-Kamëz, Tiranë 1029
